Toezicht in coöperaties – verslag PIT Café op 13 november 2017

De Coöperatie expert heeft op 13 november een bijeenkomst georganiseerd over toezicht in coöperaties, samen met de NCR en het Platform Innovatie in Toezicht.

De Afrikaanderwijk coöperatie ontving ons in Het Gemaal ‘op Rotterdam Zuid’. Het is een coöperatie van ondernemers in de wijk die met en voor elkaar hun activiteiten ontwikkelen en promoten. Wijkbewoners krijgen er de kans om hun ondernemersvaardigheden te ontwikkelen. De coöperatie heeft een Raad van Toezicht.

Kernvraag van de bijeenkomst

Centrale vraag voor dit PITcafé is wat de meerwaarde kan zijn van Raad van Toezicht of Commissarissen in een Coöperatie waarin de Algemene Ledenvergadering het hoogste orgaan is. De wijze van besluitvorming is in de regel afhankelijk van omvang en aard van de coöperatie. Grote Coöperaties hebben vaak een Ledenraad die de Algemene Ledenvergadering vertegenwoordigt in samenwerking met het bestuur. De coöperatie kan een samenwerkingsverband zijn van verschillende bedrijven; BV, Stichting of andere coöperaties.

Annet van Otterloo, uitvoerend coördinator van de Afrikaanderwijk Coöperatie, nam ons mee in het verhaal van de ondernemers en inwoners van de Afrikaanderwijk coöperatie, die samen het ondernemersklimaat in hun wijk willen versterken. Grootste uitdaging is de betrokkenheid van veel verschillende leden met veel verschillende achtergronden, vaardigheden en belangen actief te betrekken bij de organisatie en ontwikkeling van de coöperatie, die uit meerdere coöperaties bestaat.

Wilbert van den Bosch gaf uitleg over verschillende type coöperaties en hun eigenschappen in termen van governance. Hij vertelde over de geschiedenis van de coöperatieve vereniging en gaf mooie voorbeelden

Karin Doms deelde haar persoonlijke ervaring als commissaris van Rabobank Utrecht; over samen-spraak met de Ledenraad en de Raad van Bestuur.

Verplicht toezicht – Meerwaarde – Ledenraad – Bestuur

In drie groepen bespraken we aandachtspunten voor coöperaties;

  • die wettelijk verplicht zijn om een Raad van Toezicht in te stellen;
  • de verhouding tussen een Ledenraad en een Raad van Toezicht en,
  • de meerwaarde van een Raad van Toezicht met externe leden naast de Algemene Ledenvergadering als hoogste orgaan van de coöperatie. 

Hieruit kwamen de volgende aandachtspunten voor Toezicht in coöperaties:

  • Hou het overzichtelijk en eenvoudig!
  • Meerwaarde van Toezicht met externe leden geeft legitimiteit maatschappelijke stakeholders en is bij inzet van publieke middelen of publieke taken zoals zorg, verplicht. Maak goede afspraken in de ALV over hoe de RvT of RvC haar rol invult en samenwerkt met een eventuele Raad van Bestuur en/ of Ledenraad.
  • Raad van Toezicht of Commissarissen biedt soms extra procesmatige, inhoudelijke, bedrijfseconomische expertise. Vraag je af of een Raad van Advies beter past, naast ALV als hoogste en toetsende orgaan.

Dank aan Wilbert van den Bosch, Annet van Otterloo en Karin Doms voor deze co-productie!  Getekend PIT partner en coöperatie expert, Karin Vosters